UNIWERSYTETY INDIAŃSKIE W AMERYCE ŁACIŃSKIEJ ODC. 11

W Ameryce Łacińskiej niektóre wspólnoty wywalczyły sobie prawo do własnego systemu edukacji wyższej, a część z nich uzyskała nawet oficjalne uznanie ministerstwa edukacji. Uniwersytety te to manifest żmudnego procesu dekolonizacji systemu szkolnictwa, który przez lata tworzony był w zgodzie z zachodnimi standardami. Dzisiaj w wielu krajach Ameryki Łacińskiej coraz częściej jesteśmy świadkami rewindykacji kultury, języka i tożsamości rdzennych mieszkańców tego regionu. Magisterka w języku quechua? Proszę bardzo! 
Uniwersytety indiańskie to fenomen na skalę światową, niespotykany w żadnym innym regionie. 
Nam, urodzonym w europejskim systemie wartości, szkolne ławki, podręczniki, nauczyciel mówiący do nas spod tablicy wydaje się oczywistością, czymś tak normalnym, że nie zatrzymujemy się przy tym nawet na sekundę, jednak gdzieś na drugim końcu świata, jest ktoś kto odważył się powiedzieć, że można inaczej. 
Dlaczego ten temat jest tak ważny dla całej Ameryki Łacińskiej?
Indianie przez lata byli tam otwarcie marginalizowani. Należy zaznaczyć, że proces kolonizacji Ameryki Łacińskiej przebiegał zupełnie inaczej niż to, co wydarzyło się w Stanach Zjednoczonych czy Kanadzie. W ¨Nowym Świecie¨ zdecydowano się ¨pomieszać¨ z tubylcami, a w niektórych miejscach doszło niemal do całkowitego metysażu doprowadzając tym samym do akulturacji setek społeczeństw, których już nigdy nie będzie dane nam poznać. W XVI i XVII wieku dochodziło do takich absurdów, (np. na terenie obecnego Meksyku), że adaptowano niektóre słowa z języka nahuatl do słów pacierza po łacinie. Co to znaczy? 
W związku z tym, że ówcześni mieszkańcy tych ziem nie znali ani chrześcijańskiego boga, ani łaciny, kazano im recytować pacierz, jednak używając przypadkowych słów w nahuatl, które fonetycznie pasowały do treści ¨pater noster¨. 
Jeszcze w latach 80 – tych i 90 – tych w niektórych rodzinach indiańskich, rodzice którzy nie znali dobrze języka hiszpańskiego, decydowali się posyłać malutkie dzieci do szkół z internatem z hiszpańskojęzycznymi nauczycielami, którzy latami dopuszczali się obrzydliwych aktów dyskryminacji tych dzieci. Wszystko po to aby uchronić swoje potomstwo przed byciem wytykanym palcami na ulicy, przez sam fakt, posługiwania się np. językiem aymara. Wiele z tych dzieci, kiedy dorastają, musi się mierzyć z podwójnym wykluczeniem, ponieważ nie wychowując się we wspólnocie, nie czują się w pełni jej członkami, a jednocześnie przez swój wygląd i pochodzenie nie są akceptowani w ¨miejskim świecie¨.
Właśnie dlatego uniwersytety indiańskie to siedmiomilowy krok w procesie dekolonizacji krajów Ameryki Łacińskiej i w odzyskaniu utraconej tożsamości.

UNIWERSYTETY INTERKULTUROWE W AMERYCE ŁACIŃSKIEJ ODC. 10

Wiesz, że w Ameryce Łacińskiej Indianie mogą studiować w swoich rodzimych językach? Że ich curanderos stanowią część kadry profesorskiej prowadzącej wykłady?
Uniwersytety interkulturowe i indiańskie w Ameryce Łacińskiej to fenomen na skale światową, a protoplastą tej inicjatywy była niepozorna dzisiaj Nikaragua.

NIEZWYKŁA SEKSUALNOŚĆ MAJÓW ODC.9

Drewniane erotyczne umilacze czasu dla kobiet? Seks na hamaku? Rytualna masturbacja? Seks był dla Majów kluczowym elementem kultury, a ludzkie ciało i jego seksualność nie było tematem tabu.

CZY NADCHODZI KOLEJNA STRACONA DEKADA DLA AMERYKI ŁACIŃSKIEJ? CZ.II ODC. 8

Jak obecne kryzysy migracyjne wpływają na gospodarkę w Ameryce Łacińskiej? Czy nowy prezydent USA pomoże latynoamerykańskiej ekonomii?
Druga część wywiadu z dr Joanną Gocłowską Bolek, ekonomistką, latynoamerykanistką oraz pracowniczką naukowo dydaktyczną Wydziału Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych Uniwersytetu Warszawskiego. W którą stronę zmierza obecnie Ameryka Łacińska i jakie stoją przed nią wyzwania?

CZY NADCHODZI KOLEJNA STRACONA DEKADA DLA AMERYKI ŁACIŃSKIEJ? CZ.I ODC. 7

Pierwsza część wywiadu z dr Joanną Gocłowską Bolek, ekonomistką, latynoamerykanistką oraz pracowniczką naukowo dydaktyczną Wydziału Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych Uniwersytetu Warszawskiego. Porozmawiałyśmy o tym, w którą stronę zmierza obecnie Ameryka Łacińska i jakie stoją przed nią wyzwania.

EKO KOSTARYKA ODC. 6

Wiesz, że energia na Kostaryce jest w zasadzie w całości produkowana z odnawialnych źródeł? Ostatnie dekady to szereg eko sukcesów tego kraju! Dżdżownice oczyszczające ścieki? Podwodne, sztuczne żółwie? Domy z plastiku? Torebki rozpuszczalne w wodzie? A może schroniska dla pszczół i wielkie ¨zapylacze¨? Które z eko rozwiązań Kostaryki najbardziej Cię zaintrygowało?

KAMBÓ I INNE ELEMENTY TRADYCYJNEJ MEDYCYNY INDIAN AMAZONII ODC. 5

Kambó czyli jedna z najważniejszych ceremonii leczniczych wśród Indian zamieszkujących Puszczę Amazońską. Wydzielina z żaby aplikowana jest na drobne oparzenia na skórze – jak przebiega cały proces? Co głosi legenda? Jak odkryto niezwykłą moc tej uroczej rzekotki?
W odcinku posłuchacie również o innych elementach tradycyjnej medycyny Puszczy, takich jak: Rapé czy Sananga.

AYAHUASCA ODC. 4

Ayahuasca – jeden z najsłynniejszych elementów tradycyjnej medycyny Indian Amazonii. Nazywa się ją napojem samych mędrców lub napojem bogów. W języku quechua oznacza mniej więcej pnącze dusz, które pomaga opuścić ciało przy równoczesnym uniknięciu śmierci.
W Amazonii znana jest od tysięcy lat, jednak pierwsze europejskie wzmianki o Ayauasce pojawiają się dopiero w dokumentach jezuickich z XVII wieku, dzisiaj napój bogów znany jest już praktycznie na całym świecie, a jego komercjalizacja coraz bardziej daje się Amazonii we znaki…

PRZEMYSŁ WYDOBYWCZY I JEGO KONSEKWENCJE W AMERYCE CENTRALNEJ ODC.3

Przemysł wydobywczy czyli gorączka złota w Ameryce Centralnej i jego konsekwencje – społeczne i środowiskowe. Niektórzy nazywają go neokolonializmem, który powoduje galopującą deforestację, skrajne skażenie wód lądowych i podziemnych oraz ludzkie tragedie.
Czy wielkie północnoamerykańskie korporacje mają umiar? Do czego może doprowadzić działalność kopalni?

SANTA MUERTE – KULT CZY RELIGIA? ODC.1

Santa Muerte w Meksyku – kult czy religia? Wiecie, że w Meksyku mówi się, iż Santa Muerte, czyli święta śmierć zrzesza wokół siebie nawet 10 milionów wyznawców? Do tej pory trwa spór, czy zasługuje ona na miano kultu czy powinna być już nazywana religią, a tymczasem skupia ona wokół siebie wszystkich tych, którzy z jakichś powodów nie znaleźli dla siebie miejsca w kościołach katolickich. Mimo to, paradoksalnie Santa Muerte niewątpliwie jest częściowo inspirowana dogmatami chrześcijańskimi, co niekiedy budzi ciekawość, a niekiedy oskarża ją wręcz o bluźnierstwo. Ten pełen kontrowersji fenomen kulturowy stał się obiektem gorliwych, ulicznych dyskusji, manifestacji społecznych a także tematem wielu prac naukowych z zakresu socjologii i antropologii. Santa Muerte jest też kolejnym przejawem typowego dla Meksyku dualizmu. Śmierć jest obecna w kulturze tego regionu świata od zawsze i stanowi dla mieszkańców typowy element życia na ziemi, który swoimi korzeniami sięga czasów wspaniałej cywilizacji Azteków. Kult ten ma charakter inkluzywny. Wyznawcami są bezdomni i bogaci biznesmeni, narkomani i lekarze, prostytutki i strażniczki moralności, policjanci i złodzieje. Mówią, że Santa Muerte nie wyklucza.