ŚWIĘTE DZIECI W OAXACE ODC. 21

Kim są święte dzieci w stanie Oaxaca w Meksyku? Grzybami psylocybinowymi! Wykorzystywano je w różnych ceremoniach jeszcze w czasach Mezoameryki i mimo, że brutalna chrystianizacja starała się zrobić wszystko aby wyplenić wszelkie pogańskie rytuały z podbitych przez siebie ziem, nigdy do końca im się to nie udało. Lecznicze wykorzystanie grzybów istnieje do dzisiaj, a swój boom na arenie międzynarodowej miało mniej więcej w połowie ubiegłego wieku co zbiegło się w czasie z ruchem hippisowskim w USA.
Rdzenne społeczności Meksyku, a konkretnie stanu Oaxaca traktują grzyby niemal jak zwierzęta, przypisują im ich cechy, podają je nawet dzieciom. Wierzy się, że grzyby pomagają połączyć się z przodkami i ze światem bogów, którzy podpowiadają jak rozwiązać dręczące nas problemy.
Jeśli w Meksyku wspomnicie o grzybach halucynogennych, każdy wspomni o Marii Sabinie, chyba najpopularniejszej uzdrowicielce w kraju. Jej podobizny można spotkać od Chihuahua po Jukatan, niezwykła kobieta, która niemal całe życie poświęciła na pomoc ludziom. Niestety mimo w zasadzie światowej sławy żyła w ubóstwie i tak też zmarła.

Odcinek nie ma na celu zachęcenia kogokolwiek do spożycia grzybów czy jakichkolwiek innych substancji, o których jest mowa w podcaście.

TULUM? NIE, DZIĘKUJĘ! ODC. 20

7 karteli narkotykowych, niemal 900 morderstw w 2021 roku, masowa wycinka lasów mangrowych, skrajna bieda, dziecięca prostytucja i skorumpowani policjanci oraz politycy. Czy to brzmi jak raj na ziemi? Z pewnością nie, jednak popularne, wakacyjne miasteczko w Meksyku wciąż jest tak nazywane, mimo że stan Quintana Roo w liczbie zabójstw prześcignął najniebezpieczniejsze stany kraju, takie jak Chihuahua czy Baja California i znalazł się na niechlubnym pierwszym miejscu.

SPACER PO MIEŚCIE MEKSYK ODC. 19

Przejdź się ze mną na spacer po mieście Meksyk! Jak brzmi jedna z największych metropolii na świecie, czym pachnie i jakie ma kolory? To odcinek pełen osobistych przeżyć z poszczególnych dzielnic Meksyku, który już od pierwszych chwil zajął w moim sercu wyjątkowe miejsce.
To nie opowieść o czyhających niebezpieczeństwach, a o tym że Ciudad de México, mimo swojego rozmiaru i niechlubnych statystyk, potrafi przytulić i sprawić, że poczujesz się tam jak u siebie.

*Odcinek ten nie ma na celu negowania statystyk związanych z przestępczością, Meksyk wciąż boryka się z wysokim poziomem napadów, kradzieży, porwań, porwań express, gwałtów czy morderstw.

Boże Narodzenie i Sylwester w Ameryce Łacińskiej – wybrane tradycje ODC. 18

Co popularne Posadas mają wspólnego z Aztekami? Co w Oaxace robią z rzodkiewkami? Czym jest gra w butelkę w Wenezueli? Czy Piñata naprawdę pochodzi z Meksyku? Impreza na rolkach? Dzień Wariatów? Wróżby z jajka? Tego wszystkiego i wiele więcej dowiecie się właśnie w tym wyjątkowym, świątecznym odcinku. Będziecie mogli także potańczyć w rytm niezwykłych, wesołych bożonarodzeniowych piosenek wprost z Ameryki Łacińskiej, które bardzo chciałam Wam pokazać, ponieważ bije z nich ogrom pozytywnej energii!

🎧Utwory wykorzystane w odcinku:

  1. ¨Una limosna para este pobre viejo¨ Yuri
  2. ¨Cumbión Navideño¨ Aaron y su grupo Ilusión
  3. ¨El baile de Santa Claus¨ Internacionales Conejos
  4. ¨Arbolito de Navidad¨ Los 50 de Joselito
  5. ¨Aires de Navidad¨ Héctor Lavoe
  6. ¨El año viejo¨ Yuri
  7. ¨En la nochebuena¨ Andrés Jímenez
  8. ¨La temporada es buena¨ Los Tigres del Norte

Jak Kuba Bogu tak Bóg Kubańczykom – wywiad z Mariolą Jondą cz.II ODC. 17/18

Jaka Kuba jest nie każdy widzi, ale mojej rozmówczyni się to udało. Jak zmienił się kubański Malecón na przestrzeni ostatnich 10 lat? Czego nie widzisz na wyspie podczas 2 tygodniowych wakacji w Varadero? Jak to jest być mamą na Kubie? I czy na kubańskich imprezach wszędzie stoją kolorowe mojito? Zapraszam do wysłuchania I części wywiadu z Mariolą Jondą, niezwykłą kobietą, mamą 6 letniej Sofi, właścicielką Akademii języka hiszpańskiego Contigo oraz prowadzącą salsowe zajęcia dla mam w Katowicach – Zaplątana Cubana.

FRIDA ODC. 15

Cierpienie ma wiele kolorów. Dosłownie. Najprawdopodobniej dzisiaj Frida jest najbardziej rozpoznawalną postacią z Meksyku. Jednak co naprawdę wiemy o jej życiu? Jak rozumiemy jej twórczość? Kim była, czego się bała i dlaczego stworzyła tak wiele autoportretów? Dlaczego wylądowała w areszcie? I najważniejsze… Jak wiele Frid było w samej Fridzie?

XOLOITZCUINCLE CZYLI ŚWIĘTY PIES AZTECKI ODC. 14

Święte psy azteckie (meksykańskie) czyli Xoloitzcuintle, w skrócie Xolo. Dlaczego były i są tak ważne w Meksyku? Dlaczego trzeba było oddawać im należyty szacunek? Czy Aztekowie mieli obrzędy psiego pochówku? Z jakiego powodu jedna z najstarszych ras na świecie znalazła się praktycznie na granicy wyginięcia? A teraz najważniejsze… Kim dla Fridy Kahlo był Pan Xolotl (El señor Xolotl)? O tym wszystkim dowiecie się w najnowszym odcinku podcastu ¨¿Quién eres América?¨.

Czy w Boliwii zjesz Big Maca? ODC. 13

Boliwia to mały, andyjski kraj położony na słynnym płaskowyżu, znanym pod nazwą Altiplano. Ponad 60 % populacji deklaruje przynależność do wspólnot rdzennych mieszkańców Ameryki Łacińskiej, a językami oficjalnymi, poza hiszpańskim są przede wszystkim: quechua, aimara i guaraní. Pełna nazwa Boliwii to Estado Plurinacional de Bolivia, czyli Wielonarodowy Kraj. 
Czy w tak szczególnym kraju Mc Donaldowi udało się uzyskać siłę przebicia? Jak smakuje Big Mac w Boliwii? Czy kraj Manioku polubił najsłynniejsze frytki na świecie?
O tym usłyszycie w najnowszym, 13 – tym odcinku podcastu ¨¿Quién eres América?.

Bananowe Republiki United Fruit Company ODC. 12

Czy wiesz co kryje się w kartach historii za bananami Chiquita? Jak stworzono kulturę spożycia banana w USA? Jak to możliwe, że jedna, prywatna firma weszła w posiadanie ponad 50 % ziem na terenie wielu krajów Ameryki Łacińskiej? Dlaczego w Kolumbii mówi się o Bananowej Masakrze?

Czy zastanawialiście się kiedyś dlaczego banany stały się tak popularne w Europie i Stanach Zjednoczonych? Stoi za tym ogromna machina propagandowych kampanii reklamowych United Fruit Company a potem Chiquita Brand International, które sprawiły, że uwierzyliśmy, że banany to nieodzowny element naszej diety. 

Dlaczego pracownicy bananowych plantacji zbierali owoce przy eskorcie wojska? 

Na te i wiele innych pytań dotyczących wątpliwej działalności United Fruit Company, a dzisiejszej Chiquita Brand International, odpowiada ten odcinek. Dowiecie się jak traktowano pracowników wielkich, bananowych plantacji i dlaczego niekiedy umierali z wycieńczenia.

UNIWERSYTETY INDIAŃSKIE W AMERYCE ŁACIŃSKIEJ ODC. 11

W Ameryce Łacińskiej niektóre wspólnoty wywalczyły sobie prawo do własnego systemu edukacji wyższej, a część z nich uzyskała nawet oficjalne uznanie ministerstwa edukacji. Uniwersytety te to manifest żmudnego procesu dekolonizacji systemu szkolnictwa, który przez lata tworzony był w zgodzie z zachodnimi standardami. Dzisiaj w wielu krajach Ameryki Łacińskiej coraz częściej jesteśmy świadkami rewindykacji kultury, języka i tożsamości rdzennych mieszkańców tego regionu. Magisterka w języku quechua? Proszę bardzo! 
Uniwersytety indiańskie to fenomen na skalę światową, niespotykany w żadnym innym regionie. 
Nam, urodzonym w europejskim systemie wartości, szkolne ławki, podręczniki, nauczyciel mówiący do nas spod tablicy wydaje się oczywistością, czymś tak normalnym, że nie zatrzymujemy się przy tym nawet na sekundę, jednak gdzieś na drugim końcu świata, jest ktoś kto odważył się powiedzieć, że można inaczej. 
Dlaczego ten temat jest tak ważny dla całej Ameryki Łacińskiej?
Indianie przez lata byli tam otwarcie marginalizowani. Należy zaznaczyć, że proces kolonizacji Ameryki Łacińskiej przebiegał zupełnie inaczej niż to, co wydarzyło się w Stanach Zjednoczonych czy Kanadzie. W ¨Nowym Świecie¨ zdecydowano się ¨pomieszać¨ z tubylcami, a w niektórych miejscach doszło niemal do całkowitego metysażu doprowadzając tym samym do akulturacji setek społeczeństw, których już nigdy nie będzie dane nam poznać. W XVI i XVII wieku dochodziło do takich absurdów, (np. na terenie obecnego Meksyku), że adaptowano niektóre słowa z języka nahuatl do słów pacierza po łacinie. Co to znaczy? 
W związku z tym, że ówcześni mieszkańcy tych ziem nie znali ani chrześcijańskiego boga, ani łaciny, kazano im recytować pacierz, jednak używając przypadkowych słów w nahuatl, które fonetycznie pasowały do treści ¨pater noster¨. 
Jeszcze w latach 80 – tych i 90 – tych w niektórych rodzinach indiańskich, rodzice którzy nie znali dobrze języka hiszpańskiego, decydowali się posyłać malutkie dzieci do szkół z internatem z hiszpańskojęzycznymi nauczycielami, którzy latami dopuszczali się obrzydliwych aktów dyskryminacji tych dzieci. Wszystko po to aby uchronić swoje potomstwo przed byciem wytykanym palcami na ulicy, przez sam fakt, posługiwania się np. językiem aymara. Wiele z tych dzieci, kiedy dorastają, musi się mierzyć z podwójnym wykluczeniem, ponieważ nie wychowując się we wspólnocie, nie czują się w pełni jej członkami, a jednocześnie przez swój wygląd i pochodzenie nie są akceptowani w ¨miejskim świecie¨.
Właśnie dlatego uniwersytety indiańskie to siedmiomilowy krok w procesie dekolonizacji krajów Ameryki Łacińskiej i w odzyskaniu utraconej tożsamości.